Wat is matcha?

Artikel gepubliceerd op 18 maart 2026.

Leestijd: 10 min — alles wat je moet weten in één artikel

Japanse matcha is tegenwoordig een van de meest gewilde ingrediënten in cafés, patisserieën en wellnessroutines. De intens groene kleur springt in het oog, de smaak fascineert en de heilzame eigenschappen spreken steeds meer mensen aan. Achter deze populariteit gaat echter een zeer complex landbouwproduct schuil, dat voortkomt uit een veeleisende vakkennis die al meer dan 800 jaar wordt doorgegeven.

Deze uitgebreide gids over matcha geeft antwoord op al uw vragen: wat het precies is, de geschiedenis ervan, hoe het wordt geteeld en verwerkt, de gezondheidsvoordelen, en vooral hoe u de juiste matcha kiest en bereidt om er het beste uit te halen.

Deze gids is samengesteld door het team van Milia Matcha, een Frans merk dat gespecialiseerd is in hoogwaardige Japanse matcha, en heeft maar één doel: u alle informatie geven die u nodig hebt om matcha te begrijpen, te kiezen en te bereiden – met volledige kennis van zaken.

 

Matcha begrijpen

1. Wat is matcha?

Het woord matcha (抹茶) komt uit het Japans: ma (抹) betekent 'gemalen' en cha (茶) betekent 'thee'. Letterlijk: een groene thee die tot zeer fijn poeder is vermalen, verkregen uit bladeren die volgens een nauwkeurig protocol zijn geteeld en vervolgens langzaam tussen granieten molenstenen zijn vermalen.

Matcha onderscheidt zich van andere theesoorten vooral door de manier waarop hij wordt geconsumeerd. In tegenstelling tot klassieke groene thee, die wordt getrokken, wordt matcha direct met water gemengd en vervolgens zo gedronken. Zo wordt het hele blad geconsumeerd, en niet alleen de aftreksel. Dit verschil lijkt misschien subtiel, maar het heeft een aanzienlijke invloed op het gehalte aan bioactieve stoffen. Zoals Joanna Kochman en haar team in het wetenschappelijke tijdschrift Molecules (2020) hebben benadrukt, zorgt de consumptie van het hele blad ervoor dat er veel meer catechines, L-theanine en antioxidanten worden opgenomen dan bij alleen de aftreksel. 

Het biedt niet alleen een andere manier om thee te drinken dan we gewend zijn, maar juist deze eigenschap verklaart ook de kenmerkende textuur van matcha, zijn intense aroma en zijn rijkdom aan bioactieve stoffen. 

Tencha: wat de meeste mensen niet weten

Voordat het wordt gemalen, heeft het blad dat bestemd is voor matcha een andere naam: de tencha. Dit is een weinig bekende stap, die toch essentieel is om te begrijpen wat het verschil is tussen echte matcha en gewoon groene theepoeder.

Om tencha te worden, wordt het blad eerst in de schaduw geteeld, worden de jonge scheuten selectief geoogst, wordt het kort gestoomd om oxidatie tegen te gaan, gedroogd en vervolgens worden de stengels en nerven zorgvuldig verwijderd. Pas in dit stadium, en uitsluitend na het malen tussen de molenstenen, wordt tencha matcha.

Waarom is dit onderscheid belangrijk? 

Veel poeders die wereldwijd onder de naam „matcha“ worden verkocht, zijn niet afkomstig van tencha. Het zijn gewoon gewone groene theebladeren die mechanisch tot poeder zijn vermalen: ze hebben een doffe kleur, een grove textuur en een bittere smaak. Om echte matcha te herkennen, moet je eerst weten wat tencha is.

De variëteiten: de persoonlijkheid van matcha

Matcha wordt gemaakt van de Camellia sinensis, de theeplant. Maar binnen deze soort zijn het de cultivars, zorgvuldig geselecteerde en gekweekte variëteiten, die de kwaliteit, de kleur en het smaakprofiel van matcha bepalen.  

Onze Okumidori-matcha-plantages in Mie, Japan. © Milia Matcha

De drie belangrijkste variëteiten die voor matcha worden gebruikt, zijn: 

• de Yabukita, de meest voorkomende en gemakkelijk te kweken
• de Saemidori, geliefd om zijn zachte tonen
• deOkumidori, de zeldzaamste van de drie, die een diepgroene matcha voortbrengt met een harmonieus aroma en een van nature zeer milde bitterheid

2. Waar komt matcha vandaan? 

Geboren in China, bewaard gebleven door Japan

De geschiedenis van matcha begint in China, tussen de 7e en de 13e eeuw. Tijdens de Tang- en vervolgens de Song-dynastie maakten de Chinezen thee die tot schijfjes werd geperst, tot poeder werd vermalen en vervolgens in heet water werd opgeklopt: dit is de directe voorloper van matcha. In de 12e eeuw bracht de boeddhistische monnik Eisai deze praktijk naar Japan, waar ze diep wortel schoot in de cultuur en de basis vormde voor de theeceremonie, de chanoyu.

1391: het decreet dat alles veranderde

In 1391 zorgde een beslissende gebeurtenis voor een ommekeer in de geschiedenis van de thee. Keizer Hongwu van de Ming-dynastie verbood theepoeder en theekoeken in heel China, omdat hij deze te elitair vond. China stapt vervolgens over van stomen op roosteren in de pan, waardoor de theesoorten ontstaan die we vandaag de dag kennen: Longjing, Oolong, witte thee...

De kennis over poederthee verdwijnt in China binnen één generatie.

Japan daarentegen zet zijn koers voort. Ongevoelig voor dit keizerlijk decreet, behoudt het de stoommethode, verfijnt het zijn theecultuur gedurende eeuwen en beschermt het een kunst die de rest van de wereld heeft opgegeven. Daarom is matcha vandaag de dag een exclusief Japanse specialiteit. Niet omdat Japan het heeft uitgevonden, maar omdat het het enige land is dat het heeft behouden.

Matcha is niet zomaar een poedervormige groene thee. Het is een traditie die al meer dan 800 jaar oud is en die alleen in Japan bewaard is gebleven, en juist deze historische afzondering maakt het tot iets unieks en onvervangbaars.

3. Hoe wordt matcha gemaakt?

Als je begrijpt hoe matcha wordt gemaakt, begrijp je ook waarom de kwaliteit ervan kan variëren en waarom een matcha van topkwaliteit zijn prijs waard is.

De schaduw: de 30 dagen die alles veranderen

Onze Okumidori-matcha-plantages in Mie, Japan. © Milia Matcha

Ongeveer drie tot vier weken voor de oogst worden de theestruiken afgedekt met netten of zeilen om ze tegen direct zonlicht te beschermen. Deze stap, de beschaduwing, is een van de meest bepalende stappen in het hele productieproces.

Door de bladeren van licht te onthouden, zet men een reeks natuurlijke reacties in gang: de plant verhoogt haar productie van chlorofyl (vandaar de intens groene kleur), vertraagt zijn groei, ontwikkelt zoetheid ten koste van de bitterheid en concentreert ten slotte de L-theanine. De teelt in de schaduw zet een biochemisch mechanisme in gang dat de omzetting van L-theanine incatechines beperkt, wat leidt tot een aanzienlijke ophoping van deze stof in het uiteindelijke blad, zoals Joanna Kochman en haar medewerkers hebben aangetoond in een in 2020 gepubliceerd overzicht. Dankzij deze techniek ontwikkelt matcha zijn zachte textuur en karakteristieke smaak, terwijl het een profiel biedt dat rijk is aan L-theanine, wat gunstig is voor ontspanning en concentratie.

Met de hand oogsten: mythe of werkelijkheid?

Je leest vaak dat premium matcha met de hand wordt geoogst. Dat klinkt aantrekkelijk, maar de werkelijkheid is genuanceerder: tegenwoordig gebeurt het oogsten bijna uitsluitend machinaal, zelfs bij matcha van topkwaliteit. Handmatig oogsten vereist zeer ervaren en talrijke arbeidskrachten, waardoor het zeldzaam en erg duur is. Deze uitzonderlijke, met de hand geoogste matcha blijft in Japan en is voorbehouden aan traditionele theeceremonies.

Wat een premium matcha echt onderscheidt, is niet de oogstmethode, maar veeleer de oogstrang, de cultivar, de vruchtbaarheid van de grond, de duur van de schaduw en de zorg die in elke productiefase gedurende het hele jaar wordt besteed. De eerste oogst (ichibancha, eind april–mei) levert de bladeren op die het rijkst zijn aan aminozuren, met de zachtste en meest verfijnde smaak; dit is de enige oogst die matcha voor ceremoniële doeleinden oplevert. De volgende oogsten leveren matcha van gemiddelde kwaliteit op, gevolgd door een meer bittere matcha voor culinaire doeleinden, geschikt voor gebak. 

Sommige matcha die onder de benaming „Ceremonie“ wordt verkocht – wat zou moeten verwijzen naar de eerste oogst – is in werkelijkheid afkomstig van de tweede of zelfs de derde oogst, omdat deze bladeren goedkoper zijn in de aankoop. Dit laat zien hoezeer de herkomst en de rang van de oogst de smaak en de kwaliteit van de matcha beïnvloeden.

Van blad tot poeder

Na de oogst verloopt de verwerking volgens een nauwkeurig vastgelegd proces. De bladeren worden gesorteerd en vervolgens met stoom van 100 °C behandeld om de oxidatie te stoppen en de groene kleur te behouden. Daarna worden ze gedroogd en ontdaan van hun stengels en nerven, zodat alleen het fijnste en meest malse deel overblijft. In dit stadium is het blad tencha geworden en kan het meerdere jaren vacuüm worden bewaard voordat het wordt gemalen. Om de kwaliteit van de matcha te garanderen, moet de tencha ten minste 4 tot 6 maanden worden bewaard voordat hij wordt gemalen. Het promoten van een “nieuwe matcha” vanaf april of mei is dus geen betrouwbare garantie voor kwaliteit.

Het malen is de laatste en meest delicate stap: de tencha wordt langzaam tussen twee granieten molenstenen vermalen, een proces dat ongeveer een uur in beslag neemt om slechts 30 gram poeder te produceren. Dit langzame malen is essentieel: het voorkomt oververhitting die de aroma’s zou kunnen aantasten en levert een uiterst fijn poeder op. Op dit precieze moment wordt de tencha matcha.

Wat „100 % Japans“ werkelijk betekent

Matcha kan in Japan worden verwerkt, maar gemaakt zijn van bladeren die in China of elders zijn geteeld. Het mag dan wettelijk als „Japanse matcha“ op de markt worden gebracht, zonder dat het daadwerkelijk afkomstig is uit de Japanse landbouw.

Echte Japanse matcha houdt in dat alle stappen, van de teelt tot het malen, in Japan plaatsvinden. Daarom is het van essentieel belang dat u er bij het kiezen van uw matcha op let dat al deze stappen op één en dezelfde plek in Japan plaatsvinden.

 

Matcha kiezen en bereiden

4. Wat zijn de gezondheidsvoordelen van matcha?  

Omdat je het hele blad consumeert, bevat matcha veel hogere concentraties bioactieve stoffen dan traditionele thee. Er zijn met name drie voordelen die goed gedocumenteerd zijn.

Zachte en duurzame energie.

Matcha bevat zowel cafeïne als L-theanine. Cafeïne zorgt voor een stimulerend effect, terwijl L-theanine dit effect verzacht en een rustige staat van alertheid bevordert. De synergie tussen cafeïne en L-theanine in matcha is beschreven in een overzichtsartikel van Sokary en zijn collega’s, dat in 2022 is gepubliceerd in Current Research in Food Science : deze combinatie zorgt voor een stabieler en langduriger stimulerend effect dan cafeïne alleen, zonder de pieken van nervositeit die vaak met koffie gepaard gaan.

Een uitzonderlijk hoog gehalte aan antioxidanten.

Matcha is bijzonder rijk aan catechines, met nameEGCG (epigallocatechinegallaat), een van de krachtigste antioxidanten die we kennen. De concentratie ervan is aanzienlijk hoger dan die van gezette groene thee, omdat het hele blad wordt geconsumeerd. Deze stoffen helpen de cellen te beschermen tegen oxidatieve stress en ondersteunen de natuurlijke afweer van het lichaam.

Huid en glans.

Volgens het onderzoek van Rovaldi en zijn medewerkers (International Journal of Molecular Sciences, 2025) neutraliseertEGCG de vrije radicalen die verantwoordelijk zijn voor huidveroudering: rimpels, verlies van elasticiteit, een doffe teint en vlekjes zijn allemaal tekenen die deze moleculen na verloop van tijd versnellen.

Recent onderzoek toont ook aan dat catechinen bij regelmatig gebruik helpen de talgproductie te verminderen en de elasticiteit van de huid te verbeteren (Zheng, Antioxidants, 2024). Volgens Rovaldi (International Journal of Molecular Sciences, 2025).

5. Hoe kies je een matcha van goede kwaliteit?

De matchamarkt is de afgelopen jaren aanzienlijk gegroeid, en daarmee ook de verwarring. Hieronder volgen vijf criteria waarmee u een matcha van hoge kwaliteit kunt onderscheiden van een gewoon product.

De kleur is het eerste teken: een matcha van goede kwaliteit is helder en levendig groen. Een doffe, kaki- of gelige tint duidt op matige kwaliteit, een late oogst of een geoxideerd product.

De herkomst is doorslaggevend: controleer of de matcha voor 100% in Japan is geproduceerd, van de teelt tot het malen. Met de groei van deze markt komen er steeds meer matcha's op de markt die in Japan worden verwerkt met bladeren die elders zijn geteeld, maar deze legale praktijk levert een minder authentiek product van mindere kwaliteit op.

De oogstrang : een premium matcha is altijd afkomstig van de eerste oogst (ichibancha), eind april–mei. De concentratie aan L-theanine is namelijk niet uniform voor alle kwaliteiten. Deze neemt geleidelijk af van de eerste ceremoniële oogst naar de voedingskwaliteit, naarmate de bladeren ouder worden. Dit directe verband tussen de rijpheid van het blad en het chemische profiel ervan is nauwkeurig gedocumenteerd en gekwantificeerd voor matcha die in de regio Uji wordt geteeld. Toniolo en zijn medewerkers hebben NMR-spectroscopie gebruikt om de bladeren in verschillende ontwikkelingsstadia te analyseren, waarmee ze aantoonden hoe de concentratie van catechines, L-theanine en andere belangrijke verbindingen verandert naarmate de plant groeit (A comparative multianalytical approach to the characterization of different grades of matcha tea, 2025). Deze wetenschappelijke resultaten bevestigen dat de selectie van jonge bladeren niet alleen een traditie is: het is essentieel voor het verkrijgen van een matcha die rijk is aan smaak en voedingsstoffen.

De cultivar : de vermelding van de gebruikte cultivar (Okumidori, Saemidori, Yabukita) is een teken van professionaliteit en traceerbaarheid. Bovendien garandeert een single blend matcha, dat wil zeggen een matcha die afkomstig is van één enkele cultivar zonder mengsel, een optimale traceerbaarheid en een meer homogene kwaliteit.

Analyses en traceerbaarheid : biologische certificering is duur en moeilijk te verkrijgen voor kleine ambachtelijke bedrijven in Japan. Onafhankelijke analyses die door de producent worden gepubliceerd, zoals Eurofins-certificeringen, bieden vaak betrouwbaardere garanties dan louter vermeldingen van biologische oorsprong.

 

6. Hoe zet je matcha? 

Matcha bereiden is eenvoudig, maar een paar basisregels maken het verschil.

© Milia Matcha

Pure matcha

Je hebt ongeveer 1 tot 1,5 g matcha nodig (een afgestreken theelepel), 70–80 ml water van 70–80 °C, een kom of een grote mok, en bij voorkeur een bamboeklopper (chasen) en een fijn zeefje.

Zeef de matcha eerst rechtstreeks in je kom — zo voorkom je klontjes en zorg je voor een gladde textuur. Giet er vervolgens water van 70–80 °C bij. Gebruik nooit kokend water: boven de 80 °C krijgt matcha een uitgesproken bittere smaak en gaan bepaalde aromatische bestanddelen verloren. Klop ten slotte 20 tot 30 seconden met snelle bewegingen in de vorm van een 'W', totdat er een fijn en homogeen schuimlaagje ontstaat. Drink het drankje onmiddellijk op.

Matcha latte

Maak de matcha met slechts 30–40 ml water en voeg vervolgens naar smaak warme of koude melk toe. Havermelk en hazelnootmelk passen bijzonder goed bij de plantaardige tonen van de matcha.

IJskoude matcha

Los de matcha op in een beetje lauw water en giet dit vervolgens over ijsblokjes. Voeg plantaardige melk toe voor een ijskoude matcha latte.

Conservering

Matcha is gevoelig voor licht, lucht, warmte en vocht. Sluit de verpakking na elk gebruik goed af en bewaar deze uit de buurt van licht en warmtebronnen. Als matcha op de juiste manier wordt bewaard, blijft het enkele weken tot maanden vers en intens, afhankelijk van de verpakking.

 

Conclusie

Matcha is veel meer dan alleen een wellness-trend. Het is een drank met een geschiedenis van meer dan 800 jaar die diep geworteld is in de Japanse cultuur, en die tegenwoordig zowel tijdens traditionele ceremonies als in cafés over de hele wereld wordt gedronken, in de vorm van een latte, ijskoude matcha of puur.

Achter elk kopje gaan concrete en wetenschappelijk onderbouwde voordelen schuil: een rustige energie zonder pieken van nervositeit, een uitzonderlijk hoog gehalte aan antioxidanten en bewezen effecten op de mentale helderheid – voordelen die u ervaart, ongeacht hoe u het drinkt.

Tot slot, zoals Borsato (2024) opmerkt, is de chanoyu, de Japanse theeceremonie, verandert elke handeling rond de matcha in een bewust ritueel, waarin eeuwenoude vakkennis en zen-filosofie samenkomen. 

Als je dus begrijpt waar het vandaan komt, hoe het wordt geteeld en verwerkt, en wat een echte matcha onderscheidt van gewoon groen poeder: dat maakt het verschil om er ten volle van te genieten, kopje na kopje.

Wilt u deze tips in de praktijk brengen? Ontdek Milia Matcha

 

 

Veelgestelde vragen

Bevat matcha meer cafeïne dan koffie?

Nee. Een kopje matcha bevat ongeveer 30–70 mg cafeïne, tegenover 80–120 mg in een kopje koffie. Maar het effect is anders: L-theanine tempert de stimulerende werking van cafeïne, waardoor deze zachter en langduriger is.

Waarom zijn sommige matcha's zo bitter?

Een te bittere smaak duidt vaak op een te late oogst, een mindere kwaliteit of te warm water tijdens de bereiding.

Wat is het verschil tussen ceremoniële matcha en matcha voor culinaire doeleinden?

Ceremoniële matcha is afkomstig van de eerste oogst en is bedoeld om als drank te worden genuttigd. Culinaire matcha, afkomstig van latere oogsten, is bitterder en krachtiger en is daarom ideaal voor gebak, waar andere smaken een rol spelen.

Hoeveel kopjes matcha mag je per dag drinken?

1 tot 2 kopjes per dag is voor de meeste volwassenen een redelijke hoeveelheid.

Kan je koken met premium matcha?

Ja, maar dat is economisch gezien niet echt gerechtvaardigd: de verfijnde smaak van een premium matcha komt nauwelijks tot zijn recht als hij met andere ingrediënten wordt gemengd. Bewaar die voor pure consumptie en kies liever voor een matcha die geschikt is voor gebruik in de keuken. 

 

 

Bronnen: 

Borsato, M. (2024). Kaiseki, matcha, wagashi: smaak in de Japanse theeceremonie. Aesthetica Preprint, 126, 21–33. https://doi.org/10.7413/0393-85221462 

Kochman, J., Jakubczyk, K., Antoniewicz, J., Mruk, H., & Janda, K. (2020). Gezondheidsvoordelen en chemische samenstelling van matcha-groene thee: een overzicht. Molecules, 26(1), 85. https://doi.org/10.3390/molecules26010085 

Rovaldi, E., Di Donato, V., Paolino, G., Bruno, M., Medei, A., Nisticò, S. P., Pellacani, G., Kiss, N., Azzella, G., Banvolgyi, A., & Cantisani, C. (2025). Epigallocatechin-Gallate (EGCG): An Essential Molecule for Human Health and Well-Being. International Journal Of Molecular Sciences, 26(18), 9253. https://doi.org/10.3390/ijms26189253 

Sokary, S., Al-Asmakh, M., Zakaria, Z., & Bawadi, H. (2022). Het therapeutisch potentieel van matcha-thee: een kritisch overzicht van studies bij mensen en dieren. Current Research in Food Science, 6, 100285. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9792400/

Toniolo, C., Patriarca, A., De Vita, D., Santi, L., & Sciubba, F. (2025). Een vergelijkende multianalyse voor de karakterisering van verschillende kwaliteiten matcha-thee (Camellia sinensis (L.) Kuntze). Plants, 14(11), 1631. https://doi.org/10.3390/plants14111631

Zheng, X., Zhang, X., Gao, H., Huang, L., Ye, J., Ye, J., Lu, J., Ma, S., & Liang, Y. (2024). Catechinen in groene thee en de gezondheid van de huid. Antioxidants, 13(12), 1506. https://doi.org/10.3390/antiox13121506